Het Pygmalion-effect sluit nauw aan bij de ‘self-fulfilling prophecy’ en verwijst naar het sociaalpsychologisch fenomeen waarbij iemands verwachtingen van een persoon leiden tot bepaalde gedragingen die deze verwachtingen bevestigen. Dit effect kan van toepassing zijn op verschillende situaties, waaronder de manier waarop schoolleiders hun leerkrachten benaderen, en met name leerkrachten met een etnisch-cultureel diverse achtergrond. Het Pygmalion-effect begrijpen en toepassen draagt bij aan de creatie van inclusieve schoolomgevingen waarin alle leerkrachten zich betrokken en gewaardeerd voelen.
Van onbewuste (voor)oordelen naar erkenning en waardering
Als we voelen dat onze omgeving hoge verwachtingen heeft van ons en in ons gelooft, gaan we ons daar (voor een groot deel onbewust) naar gedragen. We doen ons best om de verwachtingen in te lossen en geloven daarbij in onszelf. Dit geldt voor leerlingen, maar even goed voor leerkrachten. Het is daarom cruciaal voor schoolleiders om actief stil te staan bij al dan niet onbewuste (voor)oordelen. Hoe kijken we naar onze teamleden met een etnisch-cultureel diverse achtergrond? Welke verwachtingen hebben we van hen? Geloven we echt ten volle in hen? Uit het ‘Diverse leraarskamer’-project bleek dat heel wat leerkrachten met een diverse achtergrond het gevoel hebben dat hun inspanningen niet volledig worden erkend of gewaardeerd. Bewust zijn van het Pygmalion-effect helpt schoolleiders om inzet en bijdrage van elke leerkracht te erkennen en te waarderen.
Ondersteuning en growth mindset
Naast het hebben van hoge verwachtingen en het erkennen van de inzet en bijdrage van leerkrachten met een etnisch-cultureel diverse achtergrond, is het ook belangrijk om hen te ondersteunen in hun professionele ontwikkeling. Schoolleiders kunnen workshops, trainingen en mentorprogramma’s aanbieden om leerkrachten te helpen groeien en hun vaardigheden te verbeteren, waardoor leerkrachten zich meer zelfverzekerd en dus ook beter in staat voelen om hun werk goed te doen. Een growth mindset is een mentale houding waarin mensen geloven dat hun vaardigheden en capaciteiten kunnen groeien door inzet en hard werken. Door deze mindset te cultiveren bij leerkrachten met een diverse achtergrond, dragen schoolleiders bij aan een positieve feedbackloop waarin leerkrachten zich gesteund voelen en zichzelf blijven verbeteren.
Check jezelf:
- Sta actief stil bij je eigen (onbewuste) (voor)oordelen.
- Ontwikkel en cultiveer hoge maar haalbare verwachtingen en een sterk geloof in heel je team, inclusief je teamleden met etnisch-cultureel diverse achtergronden.
- Communiceer deze hoge verwachtingen in het omgaan met je leerkrachten.
- Ondersteun je leerkrachten in hun professionele ontwikkeling vanuit hoge verwachtingen, een sterk geloof in hun kunnen en cultiveer een growth mindset in leerlingen én leerkrachten.
- Geef leerkrachten vertrouwen en geef oprechte complimenten.
- Geef leerkrachten tools en concrete feedback om hun werk te verbeteren.
Wil je nog meer informatie en inzichten krijgen over het Pygmalion-effect en de impact ervan op het onderwijs? Klik hier en bekijk de inspirerende video waarin Panayota Cotzaridis, betrokkene van het project ‘Diverse leraarskamer’ en medeoprichter van Meer Kleur voor de Klas, vertelt over dit fenomeen.
