Trek divers talent aan voor je klas #diverseleraarskamer

Net voor de zomer van 2021 werd het project diverse leraarskamer opgestart door Teach For Belgium, in samenwerking met Stad Antwerpen. Dit project kadert in de brede ambitie van Stad Antwerpen om diversiteit in klas en leraarskamers te omarmen. Diversiteit wordt daarbij gezien als een breed begrip: socio-economische klasse, gender, geloof, etnische achtergrond,… Lees hier meer over de visie van Stad Antwerpen:

In de stad Antwerpen is superdiversiteit onze dagelijkse realiteit. Er is een grote diversiteit op vlak van gender, leeftijd, etnisch-culturele achtergrond, talenten, mensen met een beperking, verschillende levensvisie, socio-economische status, …

Net zoals we leven in een superdiverse stad, leren we ook in een diverse omgeving. In het onderwijs zien we de superdiversiteit vooral terug onder de leerlingen. Opvallend genoeg zien we deze afspiegeling niet terug in de Antwerpse schoolteams. Door in te zetten op diversiteit binnen het lerarenkorps, willen we de onderwijskwaliteit en het welbevinden van zowel de leerlingen als de leerkrachten verhogen, en tevens het lerarentekort in Antwerpen aanpakken.

In Antwerpen willen we een realistische weergave van de maatschappij in het lerarenkorps en tegelijk leerkrachten die vanuit een continu leerproces de diversiteit in de klas en de lerarenkamer omarmen.
Rolmodellen hebben een positieve invloed op de schoolervaring van leerlingen en hun visie op het lerarenberoep. Naast herkenning, speelt erkenning een belangrijke rol in de verbinding tussen leerkrachten en leerlingen. Daarom willen we vooral leerkrachten die zich bewust zijn van hun impact op de schoolloopbaan van de leerlingen. Leerkrachten die geloven in de talenten van ALLE leerlingen, stralen hun hoge verwachtingen uit op iedereen ongeacht afkomst, gender, beperking, …. Wij willen dat leerkrachten zichzelf kunnen zijn en hun talenten en competenties kunnen inzetten om in een superdiverse context te kunnen lesgeven. Zij staan in verbinding met de leerling door te kijken naar de leerling zelf.
Leerkracht zijn in Antwerpen is een divers-sensitieve leerkracht zijn, iemand die de superdiversiteit van de stad en de leerlingenpopulatie ziet als een kracht om waardevol in te zetten. Iedereen is uniek met eigen talenten en competenties en die diversiteit is een meerwaarde op school.


(visietekst – Stad Antwerpen, Flankerend onderwijsbeleid)

Binnen een brede definitie van diversiteit, werd voor dit project de keuze gemaakt om de focus te leggen op etnisch-culturele diversiteit. Het project zal lopen tot juni 2023 en heeft als doel om drempels en opportuniteiten in kaart te brengen om leraarskamers in Antwerpen meer divers te maken vertrekkend vanuit participatief onderzoek met leerkrachten en scholen. Uit de nulmeting van de Vlaamse overheid^1 in september 2021 bleek dat slechts 7,9% van alle leerkrachten uit centrumsteden een migratieachtergrond heeft. Dit cijfer weerspiegelt de leerlingenpopulatie (75% met een migratieachtergrond) niet en uit onderzoek² blijkt dat een representatieve  weerspiegeling de onderwijskansen van álle leerlingen vergroot.

Een literatuuronderzoek werd aangevuld door een stakeholderanalyse (uitkomst van interviews met enkele mensen met een onderwijsbeleidsfunctie in de stad Antwerpen, individuele interviews en focusgroepen met leerkrachten met migratieachtergrond die lesgeven in de grootstad). Daarnaast werden goede praktijken in kaart gebracht van Antwerpse scholen met diverse teams (waarbij gemiddeld 20% van de leerkrachten een andere etnisch-culturele achtergrond had). Vanuit deze informatie bundelden we nieuwe inzichten die onze leraarskamers diverser kunnen maken, op leerkracht-, school- en beleidsniveau.

In dit artikel belichten we enkele opportuniteiten op schoolniveau. Hoe kan je als directie diverse talenten aantrekken in jouw school?  

Een goede vacature is het halve werk

Alles begint bij het uitschrijven van een vacature. Vermeld in je vacature duidelijk over welke opdracht het gaat, zet je troeven in de verf (vertel bijvoorbeeld over de fantastische aanvangsbegeleiding die de school aanbiedt) en expliciteer in je vacature dat iedereen welkom is , moedig mensen aan om te solliciteren ook als hun geaardheid, etnische achtergrond of geloof ‘anders’ is dan de norm. Door een genderneutrale functienaam in te vullen en inclusief te schrijven, spreek je verschillende mensen aan en pas je de antidiscriminatiewet toe.

Je vacature de digitale wereld in

Wanneer je een goede vacature hebt, dien je deze natuurlijk te verspreiden. Je kan de vacature verspreiden via jobsites zoals VDAB en de vacaturedatabank van je onderwijskoepel maar zoals je merkt, in tijden van het lerarentekort, zal je meer moeten doen.
Sociale media zijn niet meer weg te denken uit onze maatschappij, speel hierop in een maak een aantrekkelijke post waarin je beknopt de info weergeeft en een link om door te klikken naar de uitgebreide vacaturetekst. Gebruik representatieve communicatie en laat de diversiteit van een leerkrachtenteam ook in je beeldmateriaal zien. Maak een foto waarbij je de leerkracht in een team laat zien en waar er diversiteit te zien is. Durf je nog een stap verder te gaan? Maak dan een reel of tiktok-filmpje om nog meer bereik te krijgen.
Je kan deze social media post verspreiden op de pagina van je school en vragen aan verschillende verenigingen om deze te delen: de scholengemeenschap, een jeugdvereniging uit je buurt én deel deze zelf in Facebookgroepen waar leerkrachten op zoek zijn naar een job. Hier vind je enkele voorbeelden:

Kleuterleid(st)ers op zoek naar werk | Facebook

juf/meester zoekt werk! (basisonderwijs) | Facebook

Leerkracht zoekt werk: Secundair onderwijs | Facebook

Vacatures onderwijs België | Facebook

Leerkrachten gezocht | Facebook

Pedagogen, logopedisten en psychologen met diverse roots | Facebook

Vergeet naast Facebook, Instagram en Tiktok ook Linkedin niet!
Je kan steeds de hulplijn Onderwijstalent (info@onderwijstalent.be) inschakelen wanneer je je vacature publiceert. Onderwijstalent is een duurzame samenwerking tussen VDAB, Stad Antwerpen, Agodi en de onderwijsnetten. Alle kennis wordt zo onder één dak gebracht en je kan bij één centraal punt terecht met al je vragen over werken in het onderwijs. Je kan hen zeker consulteren bij vragen om zo de gepaste ondersteuning te krijgen.

De zoektocht naar leerkrachten

Je zal als directeur ook zeker actief op zoek moeten gaan naar personeelsleden om je team te vervoegen!
Via de VDAB databank kan je criteria ingeven (ervaring, diploma) om zo de juiste profielen te zoeken. Je kan op deze manier leerkrachten voor een sollicitatiegesprek uitnodigen maar ook mensen uit de privésector met relevante ervaring inspireren om voor jouw school te komen werken.

Zet als school ook in op relaties met partners uit je buurt.
Ga een samenwerkingsverband aan met een lerarenopleiding uit je buurt en stel je school open als stageplek. Op deze manier leren studenten jouw schoolwerking kennen en kan jij hun potentieel als leerkracht ontdekken. Je krijgt via deze weg ook diverse leerkrachten op je school. Wanneer je een openstaande functie hebt, kan je de (ex)-stagiairs contacteren of je vacature doorgeven aan de lerarenopleiding zodat zij hen verspreiden onder de studenten en alumni.
Als je school samenwerkt met een sociale organisatie of een jeugdorganisatie, kan je hen ook betrekken door de vacature met hen te delen. In deze sector vinden we vaker mensen met een diverse achtergrond die een hart voor kinderen en jongeren hebben en misschien de stap naar het onderwijs willen maken.


Als secundaire school (maar ook als basisschool) loont het enorm om in te zetten op de oud-leerlingenwerking. Creëer een ‘community’, laat de leerlingen zich verbonden voelen met hun school ook wanneer zij de schoolbanken verlaten hebben. Organiseer events waarbij ze naar school komen om de band met hun klasgenoten te onderhouden en voeling te behouden met de schoolcultuur. Wanneer je een openstaande vacature hebt, kan je deze verspreiden onder de oud-leerlingen. In deze groep zit vaak heel wat diversiteit en de leerlingen kennen de schoolsfeer en -cultuur al waardoor je je team op deze manier zeker kan versterken.
Bevraag bij een openstaande functie zeker je eigen leerkrachtenteam en hun netwerk. Zo kan je een divers team misschien nog meer divers maken. Vraag ook aan je leerkrachten om ambassadeur van hun eigen beroep te zijn zowel naar hun eigen vrienden en familie als naar de leerlingen in hun klas. Laat hen het beroep promoten en geef via deze weg een realistisch jobbeeld aan de leerlingen. Spreek laatstejaarsleerlingen met talent aan, complimenteer hen en motiveer hen om de lerarenopleiding aan te vatten.

Durf jij ook out of the box te denken?

  • Kleding en uiterlijk

Een piercing, een tatoeage, een lange rok, een minirok, een hoofddoek, … welke invloed hebben deze kenmerken op de bekwaamheid van een leerkracht? Beeld je je beste leerkracht van het team in met één van bovenstaande kenmerken. En? Is deze leerkracht minder bekwaam geworden?

 

  • Nederlandse taal

Hoe belangrijk is de Nederlandse taal voor de leerkrachten in jouw team? Weeg jij telkens de sterktes en zwaktes evenwichtig af tijdens een sollicitatie? Neem alle capaciteiten en talenten in overweging: enthousiasmeren van leerlingen, inspireren van leerlingen, vakkennis, talenkennis,… ?
Wist je dat het voldoende is wanneer een leerkracht ‘vreemde talen’ in het secundair onderwijs een B2 (3.2) voor Nederlands behaald heeft?

  • Andere diploma’s dan het vereiste

Komen er meerdere diploma’s in aanmerking? Wist je dat leerlingenbegeleiding en zorgcoördinatie geen leerkrachtendiploma moeten hebben? Wat zou de meerwaarde kunnen zijn van een sociaal werker, een logopediste of een elektricien met jaren ervaring in jouw schoolteam?

 

Zo, dit was het eerste artikel in onze reeks ‘Op naar een diverse leraarskamer, maar hoe?’.
In het volgende artikel gaan we een stapje verder en bekijken we hoe je deze mensen aan boord kan houden in jouw team.

In bijlage kan je de kansen schematisch terugvinden. Misschien handig om deze in jouw school te bespreken tijdens de eerstvolgende personeelsvergadering of tijdens de volgende vergadering met het beleidsteam?
We wensen jullie heel veel succes om hiermee aan de slag te gaan!

Vragen en bemerkingen zijn steeds welkom bij projectmanager Maya Hoppenbrouwers.
( maya.hoppenbrouwers@teachforbelgium.be)

Tot het volgende artikel!

Inschrijven voor onze newsletter

* indicates required
NL